🚨 Agricultural Land Measurement Rules शेतजमिनीचे मोजमाप कसे होते? हद्दीचा वाद असेल तर काय करावे? जाणून घ्या संपूर्ण कायदेशीर प्रक्रिया

Agricultural Land Measurement Rules महाराष्ट्रातील अनेक शेतकऱ्यांमध्ये शेतजमिनीच्या हद्दीवरून वाद निर्माण होत असतात. शेजारच्या शेतकऱ्याने बांध हलवणे, रस्ता अडवणे, काही क्षेत्र बळकावणे किंवा सातबाऱ्यावर असलेल्या क्षेत्रापेक्षा प्रत्यक्ष क्षेत्र कमी-जास्त असल्याचा संशय आल्यास अधिकृत जमीन मोजणी करणे आवश्यक ठरते.

अनेकांना प्रश्न पडतो की शेतजमिनीचे अधिकृत मोजमाप कसे केले जाते? कोणत्या कार्यालयात अर्ज करावा? मोजणीसाठी किती शुल्क लागते? आणि हद्दीचा वाद असल्यास कायदेशीर उपाय काय आहेत?

आज आपण या सर्व प्रश्नांची सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

मोफत मराठी बातम्यांसाठी आमचा ग्रुप जॉईन करा

WhatsApp Group	Join Now
Telegram Group	Join Now

शेतजमिनीची अधिकृत मोजणी कोण करते?

Agricultural Land Measurement Rules महाराष्ट्रात शेतजमिनीची अधिकृत मोजणी भूमी अभिलेख विभाग (Land Records Department) मार्फत केली जाते. या विभागातील अधिकृत सर्वेक्षक किंवा मोजणी अधिकारी प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन जमिनीची मोजणी करतात.

मोजणीदरम्यान जमिनीचे मूळ नकाशे, फेरमोजणी नकाशे, गट नंबर, सर्वे नंबर आणि अभिलेखातील नोंदींचा आधार घेतला जातो.

---

जमीन मोजणी करण्याची गरज कधी पडते (Agricultural Land Measurement Rules)?

खालील परिस्थितींमध्ये जमीन मोजणी करणे आवश्यक ठरते:

✅ शेजारील शेतकऱ्यासोबत हद्दीचा वाद असल्यास

✅ जमीन खरेदी-विक्रीपूर्वी क्षेत्र तपासण्यासाठी

✅ शेतात रस्ता, विहीर किंवा बांधकाम करताना

✅ जमिनीचा काही भाग अतिक्रमित झाल्याचा संशय असल्यास

✅ कोर्टात सुरू असलेल्या जमीन वादासाठी पुरावा म्हणून

✅ वारसांमध्ये वाटणी करताना

---

शेतजमिनीची मोजणी कशी केली जाते?

Agricultural Land Measurement Rules आजकाल भूमी अभिलेख विभागाकडून आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून मोजणी केली जाते.

1. अर्ज स्वीकारला जातो

संबंधित भूमी अभिलेख कार्यालयात मोजणीसाठी अर्ज केला जातो.

2. शुल्क भरावे लागते

जमिनीचे क्षेत्र, प्रकार आणि मोजणीच्या स्वरूपानुसार शासनाने निश्चित केलेले शुल्क भरावे लागते.

3. नोटीस दिली जाते

मोजणीची तारीख निश्चित करून संबंधित शेतकरी आणि शेजारील धारकांना नोटीस दिली जाते.

4. प्रत्यक्ष मोजणी

अधिकारी GPS, ETS (Electronic Total Station), सर्वे उपकरणे आणि अधिकृत नकाशांच्या साहाय्याने मोजणी करतात.

5. मोजणी अहवाल तयार होतो

मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर अधिकृत पंचनामा आणि अहवाल तयार केला जातो.

---

जमीन मोजणीसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

Agricultural Land Measurement Rules मोजणीसाठी साधारणपणे खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते:

• सातबारा उतारा (7/12)
• 8-अ उतारा
• जमीन नकाशा (असल्यास)
• आधार कार्ड
• अर्जदाराचा मोबाईल नंबर
• मालकी हक्काचा पुरावा

काही प्रकरणांमध्ये अतिरिक्त कागदपत्रे मागवली जाऊ शकतात.

---

डिलोपार्जित जमीन तुमच्या परवानगीशिवाय विकली? तरीही मिळू शकतो तुमचा हिस्सा! जाणून घ्या संपूर्ण कायदेशीर प्रक्रिया

हद्दीचा वाद झाल्यास काय करावे (Agricultural Land Measurement Rules)?

शेतजमिनीचा सर्वात मोठा वाद म्हणजे हद्दीचा वाद.

जर शेजारील व्यक्तीने बांध हलवला असेल, जमिनीचा भाग ताब्यात घेतला असेल किंवा मोजणीबाबत आक्षेप घेतला असेल तर खालील प्रक्रिया अवलंबावी.

1. अधिकृत मोजणीसाठी अर्ज करा

सर्वप्रथम भूमी अभिलेख कार्यालयात अधिकृत मोजणीसाठी अर्ज करावा.

2. मोजणीवेळी उपस्थित रहा

मोजणीच्या दिवशी स्वतः किंवा प्रतिनिधी उपस्थित राहणे महत्त्वाचे आहे.

3. मोजणी अहवाल घ्या

मोजणी पूर्ण झाल्यानंतर अधिकृत अहवालाची प्रत घ्यावी.

4. अतिक्रमण आढळल्यास तक्रार करा

जर मोजणीत अतिक्रमण सिद्ध झाले तर तहसीलदार, मंडळ अधिकारी किंवा संबंधित महसूल अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करता येते.

5. न्यायालयीन उपाय

महसूल विभागामार्फत प्रश्न सुटला नाही तर दिवाणी न्यायालयात दावा दाखल करता येतो.

---

मोजणी अहवालाला कायदेशीर महत्त्व आहे का?

होय.

Agricultural Land Measurement Rules भूमी अभिलेख विभागाने केलेली अधिकृत मोजणी आणि त्याचा अहवाल हा महत्त्वाचा कायदेशीर पुरावा मानला जातो.

कोर्ट, महसूल विभाग आणि इतर शासकीय यंत्रणा निर्णय घेताना अशा मोजणी अहवालाचा विचार करतात.

---

शेजारी मोजणीस विरोध करत असेल तर?

अनेक वेळा शेजारील धारक मोजणीला विरोध करतात किंवा उपस्थित राहत नाहीत.

अशा परिस्थितीत:

• अधिकृत नोटीस दिली जाते.
• अनुपस्थितीची नोंद केली जाते.
• शासन नियमांनुसार मोजणी प्रक्रिया सुरू ठेवली जाऊ शकते.

म्हणून केवळ विरोध केल्याने मोजणी थांबत नाही.

---

जमीन मोजणीचा खर्च किती येतो?

मोजणीचे शुल्क वेळोवेळी शासनाकडून बदलले जाते.

शुल्क खालील बाबींवर अवलंबून असते:

• जमिनीचे क्षेत्रफळ
• गट नंबरची संख्या
• तातडीची मोजणी आहे का
• नियमित मोजणी आहे का

अचूक शुल्कासाठी संबंधित भूमी अभिलेख कार्यालयाशी संपर्क साधावा.

---

मोजणी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

होय.

महाराष्ट्र शासनाने अनेक सेवा ऑनलाइन उपलब्ध करून दिल्या आहेत.

काही जिल्ह्यांमध्ये जमीन मोजणी अर्ज, अर्जाची स्थिती आणि नकाशे ऑनलाइन उपलब्ध आहेत.

तरीही प्रत्यक्ष मोजणीसाठी अधिकृत प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते.

---

शेतकऱ्यांनी लक्षात ठेवाव्यात अशा महत्त्वाच्या बाबी

✔ जमीन खरेदीपूर्वी अधिकृत मोजणी करून घ्या.

✔ केवळ बांध पाहून हद्द निश्चित समजू नका.

✔ सातबारा आणि प्रत्यक्ष क्षेत्र जुळते का ते तपासा.

✔ हद्दीचा वाद वाढण्यापूर्वी मोजणी करून घ्या.

✔ खासगी मोजणीपेक्षा शासनमान्य मोजणीला प्राधान्य द्या.

✔ मोजणी अहवालाची प्रत सुरक्षित ठेवा.

---

Agricultural Land Measurement Rules शेतजमिनीची योग्य मोजणी ही भविष्यातील अनेक वाद टाळण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे. हद्दीचा वाद, अतिक्रमण, जमीन खरेदी-विक्री किंवा वाटणी यांसारख्या प्रकरणांमध्ये अधिकृत मोजणी अत्यंत महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे कोणताही वाद निर्माण झाल्यास स्वतः निर्णय घेण्याऐवजी भूमी अभिलेख विभागामार्फत अधिकृत मोजणी करून कायदेशीर मार्गाने प्रश्न सोडवणे अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर ठरते.

---

तुमच्या शेतजमिनीची कधी मोजणी झाली आहे का? हद्दीचा वाद किंवा अतिक्रमणाचा अनुभव आला आहे का? तुमचा अनुभव कमेंटमध्ये नक्की सांगा.

अशाच शेती, जमीन, सातबारा, मालमत्ता कायदे आणि सरकारी योजनांची अचूक माहिती मिळवण्यासाठी Mahiti Asaylach Havi ला फॉलो करा आणि हा लेख इतर शेतकरी मित्रांपर्यंत नक्की शेअर करा.

---

विविध सरकारी जॉब, योजना, GR यांची माहिती मिळविण्यासाठी येथे Join करा

आमचे लेख मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक | टेलिग्राम | ट्विटर | इन्स्टाग्राम |  YouTube

आपल्या  माहिती असायलाच हवी  YouTube channel नक्की भेट द्या.

कायदे विषयक माहिती पुस्तके, PDF, GR मिळवण्यासाठी टेलिग्राम चॅनल जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

व्हिडिओ पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा