Nanaji Deshmukh Pokra Yojana नानाजी देशमुख पोकरा योजना म्हणजेच नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (PoCRA) ही महाराष्ट्र शासनाची महत्त्वाची कृषी योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे हवामान बदलाशी जुळवून घेणारी शेती विकसित करणे, पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणे आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे.
ही योजना प्रामुख्याने दुष्काळग्रस्त व पावसावर अवलंबून असलेल्या भागातील शेतकऱ्यांसाठी लाभदायक आहे. आधुनिक शेती पद्धती, जलसंधारण, फळबाग लागवड, पशुपालन आणि प्रक्रिया उद्योगांच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याचा हा प्रयत्न आहे.
पोकरा योजना टप्पा 2.0 – विशेष वैशिष्ट्ये
पोकरा योजनेचा दुसरा टप्पा म्हणजे PoCRA 2.0. या टप्प्यात अधिक गावांचा समावेश करण्यात आला असून, जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळावा यावर भर देण्यात आला आहे.
या टप्प्यातील प्रमुख उद्दिष्टे:
- जलसंधारण व पाणी व्यवस्थापन
- हवामान-अनुकूल शेती पद्धती
- शेतीसोबत पूरक व्यवसाय
- शेतकरी गट व बचत गटांचा विकास
- ग्रामीण रोजगार निर्मिती
Nanaji Deshmukh Pokra Yojana संपूर्ण घटक यादी
🔹 वैयक्तिक लाभाचे घटक
- वृक्ष लागवड
- फळबाग लागवड
- बांबू लागवड
- ठिबक सिंचन
- तुषार सिंचन
- शेततळे
- शेततळे अस्तरीकरण
- विहीर पुनर्भरण
- बोडी दुरुस्ती / नवीन बोडी
- शेळीपालन
- कुक्कुटपालन
- रेशीम शेती
- गोड्या पाण्यातील मत्स्यव्यवसाय
- गांडुळ खत युनिट
- नाडेप कंपोस्ट युनिट
- हरितगृह / शेडनेट
- सुकवणी यार्ड / बियाणे शेड
- पाईप व पंपसंच (विशेष प्रवर्गासाठी)
🔹 गट व व्यवसाय-आधारित घटक
- शेतकरी बचत गटासाठी औजार बँक
- गोदाम / वेअरहाऊस
- अन्न प्रक्रिया युनिट
- धान्य प्रक्रिया युनिट
- मिनी दाळ मिल
- मसाले प्रक्रिया युनिट
- एकात्मिक पॅक हाऊस
प्रकल्पग्रस्त प्रमाणपत्र कसं काढायचं? अर्जप्रक्रिया, मिळणाऱ्या सुविधा कोणत्या?
Nanaji Deshmukh Pokra Yojana प्रमुख लाभ
- शेती खर्चात बचत
- उत्पादन व उत्पन्न वाढ
- पाण्याचा कार्यक्षम वापर
- पूरक व्यवसायातून आर्थिक स्थैर्य
- ग्रामीण भागात रोजगार निर्मिती
पात्रता निकष
- अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा
- शेतजमिनीचा 7/12 उतारा असावा
- आधार कार्ड व बँक खाते आवश्यक
- महिला, SC/ST व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्राधान्य
- वैयक्तिक शेतकरी किंवा शेतकरी गट पात्र
Nanaji Deshmukh Pokra Yojana आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 उतारा
- बँक पासबुक
- मोबाईल नंबर
- ओळखपत्र
- जात प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- पासपोर्ट साईज फोटो
📝 पोकरा योजनेचा अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step प्रक्रिया)
🔹 Step 1: शेतकरी नोंदणी
सर्वप्रथम शेतकऱ्याने पोकरा योजनेच्या DBT प्रणालीवर शेतकरी म्हणून नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
नोंदणी करताना आधार क्रमांक, मोबाईल नंबर आणि वैयक्तिक माहिती भरावी लागते.
🔹 Step 2: लॉगिन करा
नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर मिळालेल्या यूजर आयडी आणि पासवर्डने लॉगिन करा.
🔹 Step 3: जमिनीची माहिती भरा
- 7/12 उताऱ्यातील माहिती भरा
- गट क्रमांक, क्षेत्रफळ आणि गावाचे नाव निवडा
🔹 Step 4: घटक निवडा
यादीतून तुम्हाला हवा असलेला घटक किंवा योजना निवडा
(उदा. शेततळे, ठिबक सिंचन, शेळीपालन इ.)
🔹 Step 5: कागदपत्रे अपलोड करा
आवश्यक कागदपत्रांची स्कॅन कॉपी / फोटो अपलोड करा.
🔹 Step 6: अर्ज सबमिट करा
संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज अंतिम सबमिट करा.
🔹 Step 7: अर्जाची तपासणी
संबंधित कृषी अधिकारी अर्जाची तपासणी करतात.
गरज असल्यास शेतभेट घेतली जाते.
🔹 Step 8: मंजुरी व अनुदान
अर्ज मंजूर झाल्यानंतर थेट बँक खात्यात अनुदान जमा केले जाते.
महत्त्वाची सूचना
- चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो
- एकाच घटकासाठी वारंवार अर्ज करता येत नाही
- अर्जाची स्थिती वेळोवेळी तपासा
- शंका असल्यास कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा
निष्कर्ष
Nanaji Deshmukh Pokra Yojana नानाजी देशमुख पोकरा योजना ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आणि भविष्यातील शेती बदलणारी योजना आहे. योग्य माहिती, योग्य घटक निवड आणि वेळेत अर्ज केल्यास शेतकऱ्यांना मोठा फायदा होऊ शकतो.
👉 आजच अर्ज करा आणि पोकरा (Nanaji Deshmukh Pokra Yojana) योजनेचा पूर्ण लाभ घ्या.