AAI yojana महाराष्ट्र शासनाने महिला उद्योजकांना सक्षम करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. पर्यटन क्षेत्रात महिलांचा सहभाग वाढावा, त्यांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करता यावा आणि आर्थिक स्वावलंबन मिळावे या उद्देशाने “आई” (AAI – Initiative for Women in Tourism) ही विशेष योजना सुरू करण्यात आली आहे. या योजनेअंतर्गत महिलांना १५ लाख रुपयांपर्यंत बिनव्याजी (Interest Free) आणि विनातारण (Collateral Free) कर्ज उपलब्ध करून दिले जाते.
आजच्या काळात पर्यटन हे वेगाने वाढणारे क्षेत्र असून ग्रामीण आणि शहरी भागात मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधी निर्माण करत आहे. या पार्श्वभूमीवर “आई” योजना महिलांसाठी सुवर्णसंधी ठरत आहे.
मोफत मराठी बातम्यांसाठी आमचा ग्रुप जॉईन करा
“आई” (AAI yojana) योजना म्हणजे काय?
“आई” योजना ही महाराष्ट्र पर्यटन विभागाची एक महिला-केंद्रित आर्थिक सहाय्य योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश पर्यटन व पर्यटनपूरक व्यवसायांमध्ये महिलांचा सहभाग वाढवणे हा आहे. महिलांनी स्वतःचा पर्यटन व्यवसाय सुरू करावा किंवा आधीच सुरू असलेला व्यवसाय वाढवावा, यासाठी शासनाकडून त्यांना आर्थिक पाठबळ दिले जाते.
या योजनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे कर्ज बिनव्याजी आहे आणि त्यासाठी कोणतीही तारण (गहाण मालमत्ता) द्यावी लागत नाही. त्यामुळे आर्थिक अडचणीमुळे व्यवसाय सुरू करू न शकणाऱ्या महिलांसाठी ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरते.
AAI yojana ची मुख्य उद्दिष्टे
“आई” योजनेमागील प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत :
- पर्यटन क्षेत्रात महिलांचे उद्योजकत्व वाढवणे
- महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि स्वावलंबी बनवणे
- ग्रामीण व शहरी भागात स्थानिक रोजगार निर्मिती करणे
- पर्यटनाशी संबंधित नव्या संधी निर्माण करणे
- महिलांच्या नेतृत्वाखालील पर्यटन व्यवसायांना प्रोत्साहन देणे
कर्जाची रक्कम व आर्थिक लाभ
या योजनेअंतर्गत महिलांना पुढीलप्रमाणे आर्थिक लाभ मिळतात :
- कर्जाची कमाल मर्यादा: ₹१५,००,०००
- व्याजदर: ०% (बिनव्याजी)
- तारण: कोणतीही तारण आवश्यक नाही
- परतफेड कालावधी: ठरावीक कालावधीत हप्त्यांद्वारे परतफेड
महत्त्वाची बाब म्हणजे, महिलांनी कर्जाचे हप्ते वेळेवर भरल्यास त्या कर्जावरील व्याजाची रक्कम शासनाकडून परत केली जाते. त्यामुळे प्रत्यक्षात हे कर्ज पूर्णपणे बिनव्याजी ठरते.
पत्नी सोबत गृहकर्ज(Joint Home Loan) घेण्याचे हे आहेत फायदे..!!
कोणते पर्यटन व्यवसाय या योजनेत समाविष्ट आहेत?
“आई” योजनेअंतर्गत सुमारे ४० पेक्षा अधिक पर्यटन व पर्यटनपूरक व्यवसाय समाविष्ट करण्यात आले आहेत. त्यामध्ये प्रमुख व्यवसाय पुढीलप्रमाणे आहेत :
- होमस्टे / बेड अँड ब्रेकफास्ट (B&B)
- कृषी पर्यटन (Agro Tourism)
- रिसॉर्ट, लॉज, हॉटेल
- साहसी पर्यटन (Adventure Tourism)
- ट्रॅव्हल एजन्सी व टूर ऑपरेटर
- पर्यटक माहिती केंद्र
- कॅरव्हॅन पर्यटन
- फूड टुरिझम / स्थानिक खाद्य व्यवसाय
- मेडिकल व वेलनेस टुरिझम
- पर्यटनाशी संबंधित इव्हेंट मॅनेजमेंट
महिलांनी आपल्या कौशल्यांनुसार आणि उपलब्ध साधनांनुसार कोणताही व्यवसाय निवडून त्यासाठी या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
पात्रता अटी (AAI yojana Eligibility)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे :
- अर्जदार महिला महाराष्ट्राची कायमस्वरूपी रहिवासी असावी
- पर्यटन व्यवसायात किमान ५०% मालकी महिलेकडे असावी
- व्यवसाय महाराष्ट्र राज्यात असणे आवश्यक
- पर्यटन विभागाकडे व्यवसायाची नोंदणी केलेली असावी
- आवश्यक परवाने व प्रमाणपत्रे उपलब्ध असावीत
- कर्जाची नियमित व वेळेवर परतफेड करण्याची तयारी असावी
AAI yojana अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?
“आई” योजनेसाठी अर्ज प्रक्रिया सुलभ ठेवण्यात आली आहे. अर्ज करण्याचे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत :
1) ऑनलाइन अर्ज: महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
2) ऑफलाइन अर्ज: जवळच्या पर्यटन कार्यालयात किंवा जिल्हा पर्यटन अधिकाऱ्यांकडे अर्ज सादर करता येतो.
3) ई-मेलद्वारे अर्ज: ठरवून दिलेल्या अधिकृत ई-मेल आयडीवर आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज पाठवता येतो.
AAI yojana आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते :
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- बँक पासबुक / रद्द केलेला चेक
- पर्यटन व्यवसाय नोंदणी प्रमाणपत्र
- व्यवसाय प्रकल्प अहवाल (Project Report)
- प्रतिज्ञापत्र (महिला मालकी दर्शवणारे)
- ओळखपत्र व पत्त्याचा पुरावा
सर्व कागदपत्रे पूर्ण आणि अचूक असल्यास कर्ज मंजुरीची प्रक्रिया जलद होते.
“आई” योजनेचे सामाजिक व आर्थिक फायदे
ही योजना केवळ आर्थिक सहाय्यापुरती मर्यादित नसून तिचा मोठा सामाजिक परिणामही दिसून येतो.
- महिलांना स्वतःचा व्यवसाय उभारण्याची संधी
- ग्रामीण भागात रोजगार निर्मिती
- महिलांचे सामाजिक स्थान व आत्मविश्वास वाढतो
- स्थानिक पर्यटनाला चालना मिळते
- राज्याच्या पर्यटन विकासाला गती मिळते
विशेषतः ग्रामीण महिलांसाठी ही योजना जीवन बदलणारी ठरत आहे.
निष्कर्ष
महाराष्ट्र शासनाची “आई” (AAI yojana) योजना ही पर्यटन क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या महिलांसाठी एक उत्तम संधी आहे. १५ लाखांपर्यंत बिनव्याजी व विनातारण कर्ज, सोपी अर्ज प्रक्रिया आणि विविध व्यवसायांची निवड या वैशिष्ट्यांमुळे ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरते.
जर तुम्ही महिला असाल आणि पर्यटन व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर “आई” योजना तुमच्यासाठी योग्य पर्याय आहे. योग्य माहिती, नियोजन आणि मेहनतीच्या जोरावर या योजनेचा लाभ घेऊन तुम्ही स्वतःचा यशस्वी व्यवसाय उभारू शकता.
विविध सरकारी जॉब, योजना, GR यांची माहिती मिळविण्यासाठी येथे रजिस्टर करा
व्हिडिओ पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा